Archiwa tagu: Śląsk

Znowu to samo o Śląsku

Share

Nie jestem obiektywny, a może nawet nie jestem sprawiedliwy, ale w blogu mogę sobie pozwolić na trochę zgryźliwości, tak jak pozwalam sobie na entuzjazm i zachwyty nad tym, że słowa nieznane słownikom ogólnej polszczyzny są powszechnie znane (ostatnio takie emocje wzbudził we mnie fusyt).
Denerwują mnie takie artykuły podsumowujące, a jeszcze formułujące, a raczej referujące cudze, „dezyderaty badawcze”. Ten szczególnie, bo dotyczy badań nad słowiańskimi systemami językowymi Śląska (dialektem śląskim). Podsumowanie, gdzie najobficiej bodaj się cytuje pracę J.S. Bandtkiego z roku 1821, operującą pojęciami takimi jak „czystość” polszczyzny, ujmowanymi nader arbitralnie.
Je też swego czasu cytowałem tę pracę, ale zarazem miałem nadzieję, że nie jako element naukowej wiedzy o Śląsku, nie jako coś niezbędnego do współczesnych badań. Mówiłem, że stosunkowo powolny przyrost polskiej wiedzy naukowej o Śląsku bierze się z przymusu rekapitulowania i zaczynania opisów od zbyt wczesnego etapu. Dość zżymania się. Kto chce, to kliknie. Stwierdziłem też bowiem istnienie syndromu „wiecznej nowości kwestii śląskiej” — polska (kulturalna) opinia publiczna lubi wciąż na nowo dowiadywać się po raz pierwszy o tym, jaki Śląsk jest inny i ciekawy. Jakby za każdym razem odbiorcą był ktoś inny, jakby zarówno gremia naukowe, jak i polityczne, m.in. parlamentarne, resetowały sobie pamięć i za każdym razem, niejednokrotnie życzliwie, ale wciąż na nowo słuchały o Śląsku. Takie doświadczenie chyba mają działacze chcący ratować śląskie dziedzictwo językowe nowymi metodami, zabiegający o uznanie języka śląskiego za język regionalny. Przyszłość przed nami nieznana.

 

Może przemawia przeze mnie zgorzknienie i stetryczenie. Jeśli ktoś rzeczywiście nie wie nic o dialektach śląskich, może przeczytać opublikowany w repozytorium UMK  tekst. Bo zawsze lepiej wiedzieć coś niż zgoła nic.

Ładne mapy dialektalne. Republika Czeska

Share

Ostatnio koledzy dialektolodzy z Poznania przypomnieli czeską mapę, która przedstawia ładnie i czytelnie, na czym polegają dialektalne różnice na czeskim obszarze językowym.

mapa-nareci

4.4. Szczególnej uwadze polecamy dział 4.4., który według autorek jest pasem przechodnim czesko-polskim, a według ludzi, którzy tam żyją, jest i polskim, i śląskim, i obszarem, gdzie „po naszymu” nie kłóci się z „po našimu”.

ScreenHunter_2618 Apr. 28 20.24
Źródło: http://www.ujc.cas.cz/sys/galerie-obrazky/publikace-obalky/mapa-nareci.jpg