Archiwa tagu: ludowa mikologia

Lokalne nazwy grzybów

Share

Podobno po święcie Piotra i Pawła (29 czerwca) pojawiają się w lasach grzyby, jest nawet o tym specjalna legenda, skąd się one wzięły. W naszych lokalnych społecznościach często występują nazwy utrwalone w tradycji, nadane przez przodków, często inne od zmieniających się podręcznikowych nazw specjalistycznych.
Niekiedy ten rozziew między wiedzą zbieraczy a naukowców jest szczególnie wyrazisty. Jest na przykład dość znany grzyb, którego nazwa gwarowa, małopolska, przywoływana w rymowanym wypowiedzeniu „wszystkich grzybów ociec”, co znaczy, że nazwa ta jest stara, a grzyb uznawany za wartościowy. Tymczasem Wikipedia donosi, że dla naukowej systematyki jest on swego rodzaju nowością, a proces jego rozpoznawana i klasyfikowania wciąż trwa:

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1844 Friedrich Wilhelm Gottlieb Rostkovius nadając mu nazwę Boletus luridiformis. W ostatnich latach przeprowadzono badania genetyczne tego gatunku, a w ich wyniku jego systematyka uległa zmianie. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w roku 2016 G. Wu & Zhu L. Yang, przenosząc go do nowo utworzonego rodzaju Sutorius.

Wszystkich grzybów ociec, 1 czerwca 2015, http://grzybypl.blogspot.com

Jordanowski bloger i grzybiarz, Robert K. Leśniakiewicz, uważa, że to ten grzyb, choć ja nie dam głowy, czy to jednak nie Gyroporus cyanescens.
Znający się na rzeczy, pochodzący z nieodległego od Jordanowa orawskiego Piekielnika prof. Józef Kąś w Słowniku gwary orawskiej (t. 2, s. 67) definiuje go następująco:

jadalny grzyb, podobny do prawdziwka, siniejący po przełamaniu, mający brązowy, jakby zamszowy kapelusz i czerwonawy trzon

Nie dość wprawny grzybiarz może go pomylić z „szatanem”, czyli borowikiem ponurym.

Czas wreszcie na nazwę: pociec. Kto zna ten gatunek lub nazwę? Jak się odmienia — zbiera się pociece czy poćce?