Archiwa tagu: dialekt

Sąsiedzi się podśmiewają, dialektolodzy zbierają

Share

Ludzie się nieraz zastanawiają, gdzie przebiegają granice między gwarami czy dialektami. Opcje są dwie — albo gdzieś daleko, albo tuż koło nas. Przejawia się to często podśmiewaniem się z tego, jak mówią sąsiedzi, ci, których mowa różni się od naszej.

Byłem niedawno w gminie Podegrodzie (powiat sądecki, województwo małopolskie). Podegrodzie to „stolica Lachów”, ale ja od dawna głoszę, że pogranicza są wszędzie. Toteż nie może dziwić, że Mokra Wieś, sąsiadująca z Podegrodziem, ma gwarową cechę, która mieszkańcom Podegrodzia „rzuca się w uszy”. Jest to wymowa ó jako y.

Król brzmi tam jak kryl.

Oczywiście w mowie tych, którzy przy swej mowie tradycyjnej trwają.

W wielu miejscach tak jest. Chciałbym ich zebrać jak najwięcej. Na przykład Karol Dejna pisał (RKJ ŁTN XXIX 48), że sąsiedzi uważają, że we wsi Byczki (gmina Godzianów, powiat skierniewicki, województwo łódzkie) mówi się

Krewe me regi (krowa ma rogi).

Czy naprawdę tak było, czy tylko chodziło o zmianę oe — a więc krewa regi, ale nie kreweme. A może jednak? Bardzom ciekaw.

Godać czy mówić? Taż to si nie wykliucza!

Share

W Bibliotece Jagiellońskiej 11 stycznia 2017 r.  odbyło się spotkanie zorganizowane przez All in UJ (jak to się wymawia?) poświęcone językowi — gwarom, niestandardowym odmianom języka obecnym w polskiej przestrzeni publicznej. Niestandardowym to znaczy różnym od polszczyzny ogólnej, bliższych jej systemowo jak dialekty zwane polskimi i zgoła odmiennych jak język wilamowski, który jest obecnie rewitalizowany. Gośćmi Pań Studentek zadających ambitne pytania, które mogłyby być programem 60-godzinnego wykładu monograficznego, byli dialektolodzy: dr Agata Kwaśnicka-Janowicz, dr hab. Kazimierz Sikora (oboje z Katedry Historii Języka i Dialektologii Wydziału Polonistyki UJ) i Artur Czesak.


Jednym z pytań leksykalnych, które wykazały, że nie ma takiego uczonego, który by wszystko wiedział, było pytanie o znaczenie słowa ciąpka (choć równie dobrze mogłoby być powiedziane ciómpka). Uczeni nie wiedzieli ale jeden z panów obecnych wśród publiczności wiedział bardzo dobrze. To sopelśpik u nosa wiszący.
Akcesoria do podkładu
marki NYX Cosmetics

TOTALCONTROL

Przy zakupie produktu Total Control Drop Foundation.
Pan ów wywodzi się z Nierodzimia (Księstwo Cieszyńskie, obecnie część miasta Ustronia), a jak pokazuje wycinek ze Słownika gwar śląskich wydawanego przez Instytut Śląski w Opolu ciōmpka jest słowem południowośląskim właśnie.

Zdjęcia można obejrzeć na facebookowym profilu.