Archiwa tagu: dialekt małopolski

W Wiśniowej pogodojmy i pogodojwa

Share

Już za dwa tygodnie w Wiśniowej odbędą się Bajania nad Krzyworzeką. To spotkanie także osób, które chcą coś opowiedzieć gwarą swojej wsi, a nawet swojej części wsi — taką, jak ją pamiętają z rodziny i sąsiedztwa, jakiej i dziś można posłuchać, jeśli się zdejmie słuchawki z uszu 😉 Przyjdźcie.
Informacja, regulamin, karta zgłoszenia
GOK Wiśniowa zaprasza uczestników z Gminy Wiśniowa i gmin sąsiednich. To całkiem spory i ciekawy obszar. Na pewno w każdej miejscowości jest ktoś, kto by umiał coś powiedzieć. Czas się znajdzie, no chyba że ktoś w tym roku ma wesele.


Napisałem: pogodojmy i pogodojwa (w polszczyźnie standardowej: pogadajmy, pomówmy). To dokładnie to samo — pierwsza osoba liczby mnogiej. Ale w okolicach Wiśniowej przebiega granica tej wymowy. Tak na sto procent to nie wiem, którędy dokładnie ta granica przebiega. Pod patronatem Narodowego Centrum Kultury jest tam teraz przeprowadzany projekt, w którego ramach młodzi językoznawcy z Wydziału Polonistyki UJ robią badania gwarowe. Wywiady z pojedynczymi osobami zawsze można wspomóc, choćby właśnie „przyniesieniem” swojej gwary do GOK-u, informacją o osobie znakomicie mówiącej archaiczną wersją gwary, wzbogaceniem wiedzy wszystkich zainteresowanych i dialektologii jako takiej.
Gdzie się śpiewa Idziewa, idziewa, drózecki nie wiewa, a gdzie Idomy, idomy, drózecki nie wiomy? A może są wersje pośrednie?


Pozwoliłem sobie na wyfiltrowanie z urzędowego spisu miejscowości RP nazw wsi i ich części z gmin objętych zaproszeniem na Bajania nad Krzyworzeką, które mają się odbyć w Wiśniowej. W zakres zaproszenia wchodzi Gmina Wiśniowa i gminy sąsiednie, czyli: Dobczyce, Myślenice, Pcim i Raciechowice z powiatu myślenickiego oraz Mszana Dolna, Jodłownik i Dobra z powiatu limanowskiego. Obszar jest zróżnicowany etnograficznie — w największym skrócie obejmuje co najmniej trzy duże formacje: Krakowiaków, Lachów i Górali. W szczegółowych podziałach Lachów dzielą uczeni na Szczyrzyckich i „od Dobrej”, a Górali na Zagórzan i Kliszczaków (od „klyscy” na portkak). Jest o czym pogadać, małopolskim dialektem. Mających nazwę wsi i ich miejscowości jest ponad tysiąc czterysta. Niech się w co dziesiątej choćby znajdzie ktoś chętny do pogwarzenia, pobajania nad Krzyworzeką!


Czyli organizatorzy zapraszają Uczestników z następujących wsi i ich części:
Gmina Dobczyce: Bieńkowice, Bór, Brzączowice, Brzegi, Brzeziny, Brzezowa, Burletka, Bystrzyca, Czerwona, Dębnik, Dębowa, Dobczyce, Dulany, Dział, Działy, Dziekanka, Dziekanowice, Dziudża, Dziurak, Gaik, Gaiska, Gaiska, Gaj, Górki, Górkówka, Grabowa, Granice, Gwoździówka, Kaszówka, Kędzierzynka, Kornatka, Kozińce, Krzyżówki, Marwin, Niezdów, Nowa Wieś, Osicze, Pod Górą, Pod Granicą, Podlas, Podlesie, Porabie, Przymiarki, Rola, Rudnik, Sarnulki, Siciny, Sieraków, Sikorzyniec, Skrzynka, Stadniki, Stojowice, Targoszyna, Węgielnica, Węgielnik, Wiatrowice, Wielka Góra, Wielka Góra, Zabawie, Zadziele, Zalesie, Zarabie, Zarabie, Zbyszkówka
Gmina Jodłownik: Abramowice, Bazyńskie, Borek, Brzeg, Brzezie, Brzezowa, Bucówka, Bucze, Dalnia, Dąbrowica, Dąbrówka, Dobroniów, Dobroniów, Dolny Szyk, Dział, Działy, Folwark, Gaik, Godusza, Góra Świętego Jana, Górki, Górki, Górki, Granice, Gruszów, Janowice, Jodłownik, Kałuże, Kamieniec, Knyszów, Kostrza, Krasne-Lasocice, Lipie, Lipińskie, Łączki, Łęg, Malerz, Mała Wieś, Markuszowa, Miękinów, Moczary, Mokra, Mstów, Na Łazy, Owsiana, Pawłówki, Plac, Pobręczyn, Pod Kostrzą, Podczacze, Podczacze, Poddębie, Poddębie, Poddziele, Podgrobla, Podkostrze, Podlas, Podlesie, Podlesie, Podlesie, Pogorzany, Poręby, Przedewsie, Przylesie, Raciborzany, Rola, Różnowa, Rzeki, Sadek, Sadkówki, Sadzawki, Sewiołówka, Słotwina, Słupia, Smykań, Sośnie, Stronie, Szczyrzyc, Szyk, Wadzyn, Wądoły, Wielka Wieś, Wieniec, Wilkowisko, Zagórze, Zagórznie, Zalas, Zalesie, Zarzecze, Zielona, Zimna Woda
Gmina Dobra: Antoniów, Biedówka, Bocony, Bolsęgi, Brzegi, Bulaki, Butorówka, Chomy, Chyszówki, Cyrla, Czechy, Czernki, Czernki, Do Białonia, Do Biernata, Do Broga, Do Chochoła, Do Cygali, Do Ćwiecia, Do Drożdża, Do Flisara, Do Galasa, Do Gorli, Do Jakubca, Do Jani, Do Judki, Do Judy, Do Kaima, Do Kaszy, Do Kiwaja, Do Kurka, Do Kutry, Do Kuźli, Do Lacha pod Fabryką, Do Lacha pod Kościołem, Do Lacha pod Krzyżową, Do Liszki, Do Łukaszki, Do Maludego, Do Masłonia, Do Miśkowca, Do Myszy, Do Nawieśniaka, Do Noworolnika, Do Ogryzka, Do Olejarza, Do Palacza, Do Pali, Do Palki, Do Palkija, Do Pawlaka, Do Piechówki, Do Plaskonia, Do Plenia, Do Płoszczycy, Do Porucznika, Do Przybytka, Do Rakoczego, Do Rybki, Do Sabury, Do Sarysza, Do Sendyka, Do Szerszenia, Do Świdra, Do Wątora, Do Żołądka, Dobra, Dolna Przenosza, Dół, Drągówka, Drzyzgi, Dudziki, Dział, Działy, Folwark, Folwark, Fudaleje, Gąsiory, Gdowicze, Glińce, Góry, Góry, Gronie, Gruszowiec, Janiki, Jany, Jarosze, Jaz, Jopły, Judy, Jurków, Kaczory, Kalety, Klimkówka, Klimkówka, Kliny, Kołodzieje, Kosmale, Kowalówka, Kozy, Krawce, Krawce, Krawce, Kretówki, Króle, Krzaki, Krzenowiska, Krzysztofy, Kuchty, Kuligi, Lachy, Lęckosiówka, Łagodówka, Ługowina, Łysarzówka, Maćkowce, Matacze, Michałki, Miłki, Miśki, Mocarze, Moczarniki, Mordele, Morgi, Mrózki, Mysze, Na Dziale, Na Granice, Na Potoku, Na Wesołą, Oszczędy, Pająkówka, Palenica, Palkije, Parużniki, Pietrzki, Piwkówka, Plebańskie, Pod Działem, Pod Góry, Pod Groń, Pod Kuchtą, Podedwór, Podlas, Podlesie, Podwale, Polana, Porąbka, Potaśnia, Potok, Potoki, Potoki, Pólki, Pólkówka, Półrzeczki, Przenosza, Przylasek, Rola, Rola, Rola, Rubisie, Rynek, Rynek, Rzepki, Sakta, Sermakówka, Siciarze, Skrzydlna, Słuchanki, Słuchany, Słuchany, Smolenie, Sroki, Stefany, Stóse, Stróża, Stysiówka, Szerszenie, Szlagi, Szlagówka, Ślimaki, Śliwówka, Świstaki, Tokarzówka, Tomery, Tracze, Trzopki, Trzopki, Turki, U Czarnego, U Polowego, Urbasie, Walczaki, Węgrzyny, Wielka Droga, Więcygóra, Wilczyce, Wilki, Wilkówka, Wisielnice, Wojtówka, Wola Skrzydlańska, Wróblówka, Wyrwichy, Za Działem, Za Górką, Za Ulicą, Zadziele, Zagroda, Zakopiec, Zalasek, Zaświercze, Zawady, Żaki
Gmina Mszana Dolna: Adamy, Aksamity, Antosze, Baniki, Baniki, Bańkówka, Barany, Bartosiówka, Bednarzówka, Bednarzówka, Biedaki, Biedaki, Bielaki, Bieńki, Bieńki, Biłkówka, Bobolówka, Bodziochy, Bogacze, Bolsęgi, Bołdony, Borki, Bożki, Bryje, Bryjówka, Brzanówka, Brzegi, Brzegi, Brzeżek, Budzyń, Bulaki, Bulaki, Bulaki Dolne, Burdziany, Butory, Buzdygówka, Capki, Ceklarze, Cerki, Chachatki, Chałupki, Chąsiówka, Chęcie, Chęciny, Cholewy, Chorągwiccy, Chrustki, Chrustki, Cieluchówka, Ciemniaki, Ciernie, Cierpiele, Cieże, Cygale, Czaple, Danaje, Dawce, Dawczaki, Derczaki, Do Adama, Do Babiarza, Do Barana, Do Bartoszka, Do Bolsęgi, Do Bydłonia, Do Chowańca, Do Cyrka, Do Czarnoty, Do Daniela, Do Dyzmy, Do Filipiaka, Do Gawrona, Do Grochala, Do Grzesiaka, Do Jakubiaka, Do Jędrzkowca, Do Juszczaka, Do Kani, Do Karczmarczyka, Do Kopcia, Do Kotarby, Do Kowala, Do Krupy, Do Krzysztofka, Do Kuca, Do Kurzawy, Do Lacha, Do Lipienia, Do Michalaka, Do Młyna, Do Moczugi, Do Mrożka, Do Muchy, Do Nawary, Do Niedośpiała, Do Owsianiaka, Do Piotra, Do Płoskonki, Do Podleśniaka, Do Sełusa, Do Siekacza, Do Stożka, Do Szarka, Do Szczepańskiego, Do Szczypki, Do Szewca, Do Widzisza, Do Woźniaka, Do Wróbla, Do Zagrzebniaka, Do Zgrzebniaka, Do Żądły, Drągi, Drągówka, Drobole, Dudy, Dudziki, Dudziki, Dwór, Dwór, Dział, Dziedziny, Dziedziny, Dziedziny, Dzirgonie, Dziurki, Farganusy, Fijasy, Fijasy, Filipy, Fligi, Florki, Folwark, Folwark, Folwark, Fornale, Fornale, Frankówka, Fudry, Gabory, Gargasy, Gazdy, Gliniki, Glisne, Gocałki, Gocały, Gołdyny, Gościeje, Górki, Górna Wieś, Górnie, Góry, Gronoszowa, Gruszkówka, Gryzy, Grzesiaki, Gucie, Guzary, Halczaki, Horniki, Hyrb, Jackowce, Jadamy, Jagodówka, Jamrozy, Janasy, Janie Niżne, Janie Wyżne, Janówka, Jantosze, Jantusiówka, Jańczury, Jasicówka, Jasionów, Jopki, Jurki, Kalety, Kalety, Karbowniki, Karczmisko, Karkulki, Kasina Dolna, Kasina Górna, Kasina Wielka, Kasinka Mała, Kazamaty, Kiczmale, Kiece, Klępówka, Klimki, Klimkówka, Klupki, Knapczyki, Knowy, Kocuby, Koczaje, Kołacze, Kołacze, Kołbony, Kołbony, Kopytki, Kopytki, Kordy, Kościelniówka, Kotówka, Koty, Kowalówka, Kozery, Koziołki, Kółkówka, Kózakówka, Krausy, Krągła Choina, Kroczaki, Krupciówka, Krupówka, Krupy, Krupy, Krystusy, Krzystki, Krzystki, Krzysztofy, Ksiki, Kubiki, Kubowicze Dolne, Kubowicze Górne, Kucharze, Kuczaje, Kuligi, Kulówka, Kunochy, Kuśnierze, Kuternogi, Lachówka, Lachy, Laskówka, Leśniaki, Lewki, Ligasy, Lipowa Wola, Liszki, Lubomierz, Ludwy, Lulki, Łabuzówka, Łabuzy, Łabuzy, Łabuzy, Łacne, Łaniaki, Łączki, Łążek, Łętowe, Łopuszne, Łostówka, Łukasze, Łysak, Machaje, Maczugówka, Majdówka, Majeranówka, Majerany, Majerówka, Malce, Marcaki, Marczaki, Mardauszówka, Marki, Marki, Marszałki, Mastki, Maślaki, Mazanka, Mazgaje, Miasto, Michalaki, Michory, Mikuły, Mirki, Mistarze, Miśki, Mizery, Młaka, Młynarze, Młyny, Moczarze, Morgi, Mrózczaki, Mrózki, Mszana Dolna, Mszana Górna, Muchówka, Murzyny, Muzykówka, Mysze, Myszoglądy, Na Łęgu, Nawarówka, Nawieśniaki, Niedojady, Niedośpiały, Nowa Wieś, Nowaki, Nowaki, Nowaki, Nowaki, Obłazy, Ogiele Dolne, Ogiele Górne, Olechy, Olszówka, Pajdy, Pajdziki, Palacze, Paliwody, Palkije, Paluszki, Pańskie, Pańskie, Paszki, Pawlaki, Pazdury, Perze, Pieczonka, Piekarczykówka, Piekarzówka, Pietry, Piszczki, Pizdury, Pizdury, Plebania, Podgrobla, Podgródek, Podlesie, Podlesie, Podlesie, Podłazie, Podświątkówka, Pokuta, Polaki, Potok, Prośki, Przymiarki, Przysłop, Przysłopek, Puciaki, Pulkówka, Puty, Pyrze, Raba Niżna, Rataje, Rażne, Rogi, Romasy, Rusiny, Rydzonie, Rymazówka, Rynek, Rzeki, Rzepki, Sabury, Sawały, Sąpki, Sentyrze, Siarki, Siemienie, Siewiory, Skalisne, Skalskie, Skiby, Skowronki, Skrzatki, Skwarczki, Słomka, Smreczniki, Snoza, Snozy, Sobczaki, Sochówka, Sołtysy, Spyrki, Stachury, Staniki, Stecki, Stróziki, Sukówka, Surmy, Sutory, Sutory, Sutory Górne, Szarki, Szczepaniaki, Szczypty, Szklanówka, Sztudry, Szymony, Szynaliki, Ścibory, Ściurki, Ślagi, Ślusarzówka, Śmieszki, Świątkówka, Talarki, Tatki, Terawa, Tobołówka, Toboły, Toboły, Tomery, Trybuły, Trybusy, Trzeciaki, Trzepaczki, Turonie, Tworki, U Kraski, Uchryny, Wadele, Wajdy, Waligóry, Warwasy, Warwasy, Wątory, Wcisły, Węglarze, Węglarze Dolne, Węglarze Górne, Widzisze Niżne, Wiklarze, Wilczaki, Witki, Włodarze, Wnękówka, Wojtasie, Wojtyczki, Wonioły, Wójciaki, Wójciki, Wójty, Wróble, Wrzecionki, Wsoły, Wydry, Wydry, Zadworze, Zagórki, Zagóry, Zagroda, Zagroda, Zagrody, Zagródcze, Zapotocze, Zarabie, Zarabie, Zarębki, Zawodzie, Zązki, Ziajkówka, Ziemianiny, Ziębiaki, Zięby, Złotniki, Złydachy, Zośki, Żabówka, Żaby, Żądłówka, Żury, Żyły
Gmina Myślenice: Babia Góra, Banowice, Baranówka, Betlejem, Bęczarka, Borzęta, Borzyny, Brzeg, Brzeg, Brzeg, Brzeżki, Budziaki, Bugaj, Bulina, Bysina, Chełm, Czarny Las, Dąbrowa, Dolne Przedmieście, Dół, Dół, Dół, Droginia, Dworskie, Dwór, Dział, Działy, Działy, Folwark, Gać, Gazdówka, Głogoczów, Gościniec, Góra, Góra, Góra, Górne Przedmieście, Granica, Granice, Grotówka, Grzebieniówka, Hołujówka, Janiówka, Jasienica, Jawornik, Jaworzna, Jochymówka, Kaniówka, Klępówka, Kmiecie, Kobylica, Końcawieś, Koperkówka, Kotoń, Kowalówka, Krupówka, Krzyszkowice, Kwintówka, Leśniakówka, Leśniczówka, Łęki, Maciągówka, Maliny, Morgi, Morusówka, Morycówka, Myślenice, Na Dział, Nowa Wieś, Nowa Wieś, Opydówka, Osieczany, Pałki, Panusiówka, Perówka, Piesaki, Piłogrzbiet, Pochoniówka, Pod Dębiną, Pod Kamiennikiem, Pod Kamiennikiem, Podgościniec, Podlesie, Podlesie, Polanka, Poręba, Poręby, Poręby, Potok, Przylesie, Przymiarek, Przymiarek, Psiary, Pustać, Radlanki, Rozumówka, Serwiniec, Setlówka, Sękówka, Skotnica, Skotnica, Stradom, Styrek, Syberia, Szwaby, Talagówka, Tarnówka, Tarnówka, Trzemeśnia, Tulej, Tulej, Tyrol, Wątorówka, Wilkówka, Wincentówka, Wołkówka, Wołówki, Wrzosy, Zagórzyniec, Zagroda, Zagrody, Zakościele, Zalas, Zamłynie, Zarabie, Zarabie, Zarębówka, Zasań, Zawada
Gmina Pcim: Balinkowa, Balowo, Bania, Bąkowo, Błachutówka, Bryle, Burtanowa, Bylicówka, Chabiedy, Chałupniki, Chorwatówka, Ciusiowo, Cupiny, Druzdały, Dyrdy, Dziadki, Dział, Działy, Dziubkowa, Firkowo, Folusznikówka, Gancarzówka, Gierczynowo, Godawówka, Gorylowo, Górniaki, Górzany, Grabkowo, Gracze, Gromkówka, Hajdamaki, Hajduki, Hodurkowo, Jamrozówka, Jaroszowo, Jaz, Jeleniowo, Jędrzejaki, Jobkowo, Kępa, Kęsoniowa, Klaklino, Klaklowo, Klimasy, Klubino, Klubowo, Koczury, Kolbiarze, Kolbówka, Kołki, Korzeniowscy, Kotoń, Kowalikowo, Kowalowa, Kowalowo, Kozakówka, Koźmice, Krawcy, Krzywice, Kubice, Kuce, Kucharze, Kudłacze, Kuligowo, Kumosiówka, Leksandrówka, Leśniczówka, Ligęzy, Łatasówka, Łopaty, Łysina, Łyżniaki, Madoń, Mała Gromada, Mała Sucha, Małe Ulmany, Marchówka, Marszałkówka, Marytowo, Mastele, Matlakówka, Mądrowo, Mentolowo, Miłogoszcz, Mirkówka, Mirochnowo, Mizerówka, Mleczkowo, Młynarczykówka, Moskalowo, Mosnowo, Niedźwiedziowo, Niwa, Nychówka, Obajtki, Olejarze, Orawinowo, Ornatówka, Pabiski, Pabisówka, Paszkówka, Pcim, Pieruniaki, Piszczki, Piszczkowo, Płaczkowo, Płoszczycowo, Pod Górą, Poddziele, Podłaty, Podoły, Protoszowo, Raźniaki, Rejestówka, Rogi, Rogowo, Sekułowo, Siódmowo, Skrzeczkowa, Słowikowo, Słowikówka, Solawy, Spyrowo, Sragówka, Stopkowo, Strączkowa, Stróża, Sufletowa, Swachtowo, Szewcówka, Szostkowo, Śliwiakówka, Średnia Sucha, Świątki, Tatowo, Trzebunia, Trzebunka, Tuptówka, Tyrpułowo, Uchacze, Wątorowo, Wielka Sucha, Wielkie Ulmany, Wierciakowo, Wincanty, Witkówka, Wnękowa, Woźnicowa, Wójcikowo, Wronowo, Zagroda, Zagroda, Zagrody Słoneczne, Zagrody Zapaczne, Zarabie, Zarębek Plebański, Zarębki, Ziębowo, Zięby, Żabowo Dolne, Żabowo Górne, Żołądkówka
Gmina Raciechowice: Bielany, Bigórzówka, Bojańczyce, Brzezie, Brzeziny, Bukownik, Burdak, Burdele, Czasław, Dąbie, Dąbrowy, Drogi, Dwór, Dział, Dział, Dzielce, Feledówka, Granice, Gruszów, Gruszówek, Kawec, Kobyle, Kolawy, Komorniki, Kopaliny, Krzemionki, Krzesławice, Krzyworzeka, Kwapinka, Kwasowice, Łazy, Łyskówka, Matrosie, Mierzeń, Międzydebrze, Międzylesie, Moczury, Mogiłki, Mogiłki, Nadedwór, Nalesie, Nalesie, Niwa, Olszyny, Padoły, Patelówka, Poddębina, Podgiełdzie, Podgóra, Podkamień, Podkamień, Podkawiec, Podlas, Podlubomierz, Podogród, Podybie, Poręba, Poznachowice Górne, Raciechowice, Równie, Rzeka, Rzeki, Rzeki, Sarnulki, Sawa, Sawa, Sosnowa, Spólniki, Talisówki, Tłoki, Wądolista, Widoma, Wierzchowina, Wierzysko, Wieża, Wolica, Wrzosy, Wzory, Zabrzegi, Zabrzegi, Zalesie, Zapac, Zarębki, Zarębki, Zawale, Zegartowice, Żerosławice
Gmina Wiśniowa: Bajerówka, Balice, Bąkówka, Bednarzówka, Berdechów, Blich, Bogaczówka, Browarzysko, Brzeg, Budy Różańskie, Bukowe Budy, Bukowina, Buniorówka, Burdelówka, Burdelówka, Capówka, Capówka, Chebdówka, Ciastoniówka, Cibówka, Ciepciówka, Cyganówka, Czernin, Doły, Dominikówka, Dominówka, Dół, Dół, Dół, Dół, Dół, Dół, Dół, Drabówka, Drożdżówka, Dudniacz, Dwór, Dyrdoszówka, Dyrdoszówka, Dziadkówka, Dział, Dział, Dział, Działek, Działy, Dzilik, Flakówka, Foszczkówka, Galejówka, Gary, Gazdówka, Glichów, Góra, Góra, Góra, Góra, Góra, Góry, Grabiny, Granice, Granice, Granice, Granice, Granice, Jamrozówka, Janiówka, Jaszczurowa, Jazowa, Judaszówka, Jurkówka, Kalembina, Kalisówka, Kaniówka, Kąty, Kluzówka, Kobielnik, Kolonia, Koło Cerkwi, Konieczniówka, Kośmidrówka, Kowalówka, Kozłówek, Kożuchów, Kretówki, Krosno, Krzysztorówka, Kucmówka, Kudłaczówka, Kurpielówka, Kusówka, Kuszówka, Lanckorona, Las, Leszczyny, Leśniakówka, Libiaszówka, Lipnik, Lisówka, Lisówka, Liwek, Łyskówka, Majdówka, Majdówka, Mały Las, Markówka, Markuszowa, Marolówka, Matejkówka, Matyjówka, Michalikówka, Młyn, Morajkówka, Murzynówka, Murzynówka, Murzynówka, Mutówka, Nawsie, Niebylec, Niebylec, Niewodna, Nowa Wieś, Nowiny, Obajtkówka, Obszary, Olejarzówka, Oleskówka, Oparówka, Pająkówka, Pałączki, Parylówka, Pasternik, Piasek, Pilchówka, Pisarzówka, Pniaki, Pod Gościńcem, Pod Lasem, Pod Lasem, Pod Lasem, Pod Lasem, Pod Młynem, Podgrodzisko, Podgrodzisko, Podjaworzyce, Podjaworzyce, Podlas, Podlesie, Podlesie, Podlesie, Podlesie, Polakówka, Ponikwa, Poznachowice Dolne, Półanki, Przylaski, Przylaskówka, Pstrągówka, Radoniówka, Rakówki, Rędzina, Rokoszówka, Różanka, Rykszawy, Rzeka, Rzeki, Rzeki, Rzeki, Rzeki, Rzeki, Siwiałkówka, Solarzówka, Stawiska, Stawiska, Sternalówka, Suktówka, Szufnarowa, Szynalówka, Śmiglówka, Środek, Świerczyna, Świrna, Tokarzowa, Tokarzówka, Tomerówka, Tomerówka, Tułkowice, Walasówka, Weszkówka, Węgierskie, Węglarzówka, Węglówka, Wielka Droga, Wierzbanowa, Wilki, Wilkówka, Wiśniowa, Wiśniowa, Wosiówka, Wytrząska, Za Górą, Za Górą, Za Krzyżem, Za Torem, Za Torem, Za Wodą, Zagórze, Zagroda, Zarzecze, Zawiszówka, Zwierzówka

Andrzej Cebula, Słownik gwary sandomierskiej

Share

Dziękuję za podarunek i sympatyczną dedykację. Niezmiernie jestem wdzięczny Autorowi, że i ze mną podzielił się swoją pasją, że ukochanie i poznanie swej najbliższej okolicy, ziemi sandomierskiej łączy z publikowaniem. O licznych polach działalności Andrzeja Cebuli przeczytać można na okładce Słownika i w Wikipedii:

Andrzej Cebula (ur. 23 lipca 1954 w Sandomierzu), polski pisarz regionalista, dziennikarz, przewodnik oraz instruktor przewodnictwa PTTK. Absolwent sandomierskiego Technikum Budowlanego (1974), studiował górnictwo odkrywkowe w krakowskiej Akademii Górniczo Hutniczej im S. Staszica. Pracował jako sztygar zmianowy w kopalni siarki w Piasecznie. Odznaczony za nienaganną pracę w górnictwie Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Od 1997 r. jest przewodnikiem świętokrzyskim PTTK, a od roku 2fX)9 instruktorem przewodnictwa PTTK i członkiem Komisji Rewizyjnej Wojewódzkiego Porozumienia Oddziałów PTTK Regionu Świętokrzyskiego w Kielcach. Od 2013 r. członek Zarządu Oddziału PTTK w Sandomierzu oraz członek Zarządu Koła Przewodników Świętokrzyskich w Sandomierzu. (…) Jest redaktorem naczelnym i zarazem wydawcą lokalnego czasopisma Sandomierska Strefa, a od roku 2013 także prezesem regionalnego Stowarzyszenia Sandomierska Strefa mającego siedzibę w Andruszkowicach k/Sandomierza. Jest autorem książek: Andruszkowice (monografia miejscowości). Sandomierz 2011. Figury, krzyże i kapliczki przydrożne w gminie Samborzec. Sandomierz 2012, Gorzyczany (monografia miejscowości), Sandomierz 2014, Zarys historyczny miejscowości gminy Samborzec, Sandomierz. 2015. Był nominowany do tytułu człowieka roku województwa świętokrzyskiego w roku 2013 i 2014. Wyróżniony w XXVI edycji Konkursu o Nagrodę i Medal Zygmunta Glogera w Łomży roku 2015. Nominowany do tytułu Sandomierzanina Roku 2016.


Działa w gminie Samborzec. Mieszka w bardzo bliskich Sandomierza Andruszkowicach.

Poznałem 30 lat temu jedną osobę stamtąd, tak zacną, że w pamięć mi zapadła. Ale do rzeczy.
Autor dzieli się refleksją, że być może jest już za późno, że w zasadzie słyszy się już tylko echa dawnej mowy, wywołuje się wspomnienia. Mimo wszystko warto.
Darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda, ale do wnętrza słownika zajrzeć zawsze warto. Słownik jest amatorski, co ma swe wady i zalety. Do zalet należy podanie materiału w formie takiej, w jakiej zna, rozumie, interpretuje ją zbieracz. Brakiem słownika w ten sposób sporządzonego jest brak cytatów, poświadczeń zanotowanych słów w typowych zdaniach, kontekstach. Cenny jest jednak materiał leksykalny. Oto przykład metody i zarazem materiał słownikowy ze strony 49:

Siła – tu: duża ilość czegoś, np. ludzi.
Siostrzan – główna środkowa belka pod pułapem, prze­chodząca wzdłuż izby, na której układano bochny ra­zowego chleba, pęki ziół i inne.
Sipa – szufla do piasku.
Skapina, szkapina – bardzo wychudły koń, szkapa.
Skopek – drewniane naczynie z jednym uchem, używane przy dojeniu mleka.
Skot – bydło rogate.
Skotłumić – pomieszać, poplątać, pokręcić np. rosnące zboże.
Skowyra – sprytny.
Skrępcić – zręcznie ukrasc.
Skrzypiciel – skrzypek.
Skudur
– szkodnik.
Skweres – bieda, brak pieniędzy, kłopot.
Skwirek – mały chłopiec, rozrabiaka, już nie dziecko, a jeszcze nie kawaler.
Skwirki – od skwirczeć, czyli piszczeć, płakać, świergotać.
Słodownia – pomieszczenie, w którym przerabia się zboże na słód do wyrobu piwa.
Smarkuła, smarkato – mała dziewczynka.
Smechtać – miąć.
Smogły
– wysoki.
Smotek – osoba, która jeździła po wsiach i zbierała makulaturę, stare szmaty, a w zamian płaciła w naturze – np. dawała garnuszek, talerz itp.

Pewnie, że chciałoby się więcej, chciałoby się słyszeć, ale lepiej wydać coś niż nic. W rozmowie telefonicznej pan Andrzej Cebula pochwalił mi się, że po ukazaniu się słownika zaczęto się doń zgłaszać z uzupełnieniami. I tu mam spostrzeżenie metodologiczne. Warto robić ruch, inicjować, nawet wydać dzieło nie w pełni dopracowane, bo jest to impuls do działania także dla innych. Autor zebrał już 150 nowych wyrażeń.
O słowniku tym napiszę jeszcze szerzej (mam nadzieję), bo nad setkami tych słów warto się pochylić.


Wśród przytoczonych wyżej słów nie ma słowa skoruń — ale o tym też gdzie indziej i kiedy indziej.
Twarde dane:

Autor Cebula, Andrzej (1954- ). Autor
Tytuł Słownik gwary sandomierskiej / Andrzej Cebula ; wprowadzenie Andrzej Sarwa.
Adres wydawniczy Sandomierz : Armoryka, 2017.
Opis fizyczny 72, [2] strony : ilustracje ; 21 cm.
Seria Biblioteka Tradycji Sandomierskiej, 2084-3275 ; nr 29
Forma i typ Książki
Publikacje informacyjne
Temat Dialekty i regionalizmy
Język polski
Sandomierz (woj. świętokrzyskie ; okolice)
Gatunek Słownik dialektologiczny
Słownik polski
Dziedzina i ujęcie Językoznawstwo
Hasło dodatkowe Sarwa, Andrzej (1953- ). Wstęp
Wydawnictwo Armoryka. Wydawca
ISBN 9788380642430
UKD 811.162.1’282
811.162.1’374
Nr bibliografii narodowej PB 2017/13434