Komu zapachniało, niech kliknie po przepis

Słóweczka. Panszkraut

Share

Niech się nie obrażą budowniczowie śląskiego języka literackiego, że na stronie dialektologia.pl pojawia się materiał śląski. Dialektologia jest nauką o różnicach językowych, a panszkraut jako żywo różnie jest w różnych stronach wymawianych i posiada również synonimy. Na smakowitym blogu Weroniki Chilmon Smaki Weroniki idzie przeczytać, że

Panszkraut czy panczkraut, a może ciapkapusta? W każdym starym tradycyjnym śląskim domu potrawa jest nazywana inaczej.

A skoro tak, to właśnie trzeba to odnotować. W opolskim Słowniku gwar śląskich (SGŚ) znajdują się hasła: ciaperkapustaciapkapusta (Łagiewniki Małe, gm. Pawonków, pow. lubliniecki), ciapkrautpańczkraut (odsyłacz, bo jeszcze do P w opracowaniu słownika daleko). Bogdan Kallus podaje panczkrautciaperkapusta. Tą samą definicją ‘kapusta tłuczona z ziemniakami’ opatrzona jest też nazwa babraczka.
Notują również śląskie zbiory leksykograficzne ciapukapustę, ale już u Andrzeja Cinciały w XIX wieku na Śląsku Cieszyńskim oznacza ten wyraz osobę ślamazarną, rozlazłą, leniwą: ani do roboty, ani do miski.
Po niemiecku funkcjonują dwa warianty: Panschkraut i Pantschkraut.


Na szczególną uwagę zasługuje to, że w śląskiej wersji Wikipedii synonimem ciapkapusty jest ciapraka. ćapkapusta_Wikipedia

Potwierdza to moja Informatorka z północno-wschodniego krańca Górnego Śląska. Tymczasem w SGŚ pod hasłem ciapraka tego znaczenia nie ma.
ciapraka_SGŚTo jeden z licznych przykładów na to, że wiedza Ślązaków i polskie publikacje dialektologiczne w wielu miejscach się nie „spotykają”, że dialektolodzy mnóstwa leksyki nie uchwycili. Jest więc co robić, jest co integrować. Fakty językowe najpierw trzeba zebrać, a potem spierać się o ich interpretację.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *