W Wiśniowej pogodojmy i pogodojwa

Share

Już za dwa tygodnie w Wiśniowej odbędą się Bajania nad Krzyworzeką. To spotkanie także osób, które chcą coś opowiedzieć gwarą swojej wsi, a nawet swojej części wsi — taką, jak ją pamiętają z rodziny i sąsiedztwa, jakiej i dziś można posłuchać, jeśli się zdejmie słuchawki z uszu 😉 Przyjdźcie.
Informacja, regulamin, karta zgłoszenia
GOK Wiśniowa zaprasza uczestników z Gminy Wiśniowa i gmin sąsiednich. To całkiem spory i ciekawy obszar. Na pewno w każdej miejscowości jest ktoś, kto by umiał coś powiedzieć. Czas się znajdzie, no chyba że ktoś w tym roku ma wesele.


Napisałem: pogodojmy i pogodojwa (w polszczyźnie standardowej: pogadajmy, pomówmy). To dokładnie to samo — pierwsza osoba liczby mnogiej. Ale w okolicach Wiśniowej przebiega granica tej wymowy. Tak na sto procent to nie wiem, którędy dokładnie ta granica przebiega. Pod patronatem Narodowego Centrum Kultury jest tam teraz przeprowadzany projekt, w którego ramach młodzi językoznawcy z Wydziału Polonistyki UJ robią badania gwarowe. Wywiady z pojedynczymi osobami zawsze można wspomóc, choćby właśnie „przyniesieniem” swojej gwary do GOK-u, informacją o osobie znakomicie mówiącej archaiczną wersją gwary, wzbogaceniem wiedzy wszystkich zainteresowanych i dialektologii jako takiej.
Gdzie się śpiewa Idziewa, idziewa, drózecki nie wiewa, a gdzie Idomy, idomy, drózecki nie wiomy? A może są wersje pośrednie?


Pozwoliłem sobie na wyfiltrowanie z urzędowego spisu miejscowości RP nazw wsi i ich części z gmin objętych zaproszeniem na Bajania nad Krzyworzeką, które mają się odbyć w Wiśniowej. W zakres zaproszenia wchodzi Gmina Wiśniowa i gminy sąsiednie, czyli: Dobczyce, Myślenice, Pcim i Raciechowice z powiatu myślenickiego oraz Mszana Dolna, Jodłownik i Dobra z powiatu limanowskiego. Obszar jest zróżnicowany etnograficznie — w największym skrócie obejmuje co najmniej trzy duże formacje: Krakowiaków, Lachów i Górali. W szczegółowych podziałach Lachów dzielą uczeni na Szczyrzyckich i „od Dobrej”, a Górali na Zagórzan i Kliszczaków (od „klyscy” na portkak). Jest o czym pogadać, małopolskim dialektem. Mających nazwę wsi i ich miejscowości jest ponad tysiąc czterysta. Niech się w co dziesiątej choćby znajdzie ktoś chętny do pogwarzenia, pobajania nad Krzyworzeką!


Czyli organizatorzy zapraszają Uczestników z następujących wsi i ich części:
Gmina Dobczyce: Bieńkowice, Bór, Brzączowice, Brzegi, Brzeziny, Brzezowa, Burletka, Bystrzyca, Czerwona, Dębnik, Dębowa, Dobczyce, Dulany, Dział, Działy, Dziekanka, Dziekanowice, Dziudża, Dziurak, Gaik, Gaiska, Gaiska, Gaj, Górki, Górkówka, Grabowa, Granice, Gwoździówka, Kaszówka, Kędzierzynka, Kornatka, Kozińce, Krzyżówki, Marwin, Niezdów, Nowa Wieś, Osicze, Pod Górą, Pod Granicą, Podlas, Podlesie, Porabie, Przymiarki, Rola, Rudnik, Sarnulki, Siciny, Sieraków, Sikorzyniec, Skrzynka, Stadniki, Stojowice, Targoszyna, Węgielnica, Węgielnik, Wiatrowice, Wielka Góra, Wielka Góra, Zabawie, Zadziele, Zalesie, Zarabie, Zarabie, Zbyszkówka
Gmina Jodłownik: Abramowice, Bazyńskie, Borek, Brzeg, Brzezie, Brzezowa, Bucówka, Bucze, Dalnia, Dąbrowica, Dąbrówka, Dobroniów, Dobroniów, Dolny Szyk, Dział, Działy, Folwark, Gaik, Godusza, Góra Świętego Jana, Górki, Górki, Górki, Granice, Gruszów, Janowice, Jodłownik, Kałuże, Kamieniec, Knyszów, Kostrza, Krasne-Lasocice, Lipie, Lipińskie, Łączki, Łęg, Malerz, Mała Wieś, Markuszowa, Miękinów, Moczary, Mokra, Mstów, Na Łazy, Owsiana, Pawłówki, Plac, Pobręczyn, Pod Kostrzą, Podczacze, Podczacze, Poddębie, Poddębie, Poddziele, Podgrobla, Podkostrze, Podlas, Podlesie, Podlesie, Podlesie, Pogorzany, Poręby, Przedewsie, Przylesie, Raciborzany, Rola, Różnowa, Rzeki, Sadek, Sadkówki, Sadzawki, Sewiołówka, Słotwina, Słupia, Smykań, Sośnie, Stronie, Szczyrzyc, Szyk, Wadzyn, Wądoły, Wielka Wieś, Wieniec, Wilkowisko, Zagórze, Zagórznie, Zalas, Zalesie, Zarzecze, Zielona, Zimna Woda
Gmina Dobra: Antoniów, Biedówka, Bocony, Bolsęgi, Brzegi, Bulaki, Butorówka, Chomy, Chyszówki, Cyrla, Czechy, Czernki, Czernki, Do Białonia, Do Biernata, Do Broga, Do Chochoła, Do Cygali, Do Ćwiecia, Do Drożdża, Do Flisara, Do Galasa, Do Gorli, Do Jakubca, Do Jani, Do Judki, Do Judy, Do Kaima, Do Kaszy, Do Kiwaja, Do Kurka, Do Kutry, Do Kuźli, Do Lacha pod Fabryką, Do Lacha pod Kościołem, Do Lacha pod Krzyżową, Do Liszki, Do Łukaszki, Do Maludego, Do Masłonia, Do Miśkowca, Do Myszy, Do Nawieśniaka, Do Noworolnika, Do Ogryzka, Do Olejarza, Do Palacza, Do Pali, Do Palki, Do Palkija, Do Pawlaka, Do Piechówki, Do Plaskonia, Do Plenia, Do Płoszczycy, Do Porucznika, Do Przybytka, Do Rakoczego, Do Rybki, Do Sabury, Do Sarysza, Do Sendyka, Do Szerszenia, Do Świdra, Do Wątora, Do Żołądka, Dobra, Dolna Przenosza, Dół, Drągówka, Drzyzgi, Dudziki, Dział, Działy, Folwark, Folwark, Fudaleje, Gąsiory, Gdowicze, Glińce, Góry, Góry, Gronie, Gruszowiec, Janiki, Jany, Jarosze, Jaz, Jopły, Judy, Jurków, Kaczory, Kalety, Klimkówka, Klimkówka, Kliny, Kołodzieje, Kosmale, Kowalówka, Kozy, Krawce, Krawce, Krawce, Kretówki, Króle, Krzaki, Krzenowiska, Krzysztofy, Kuchty, Kuligi, Lachy, Lęckosiówka, Łagodówka, Ługowina, Łysarzówka, Maćkowce, Matacze, Michałki, Miłki, Miśki, Mocarze, Moczarniki, Mordele, Morgi, Mrózki, Mysze, Na Dziale, Na Granice, Na Potoku, Na Wesołą, Oszczędy, Pająkówka, Palenica, Palkije, Parużniki, Pietrzki, Piwkówka, Plebańskie, Pod Działem, Pod Góry, Pod Groń, Pod Kuchtą, Podedwór, Podlas, Podlesie, Podwale, Polana, Porąbka, Potaśnia, Potok, Potoki, Potoki, Pólki, Pólkówka, Półrzeczki, Przenosza, Przylasek, Rola, Rola, Rola, Rubisie, Rynek, Rynek, Rzepki, Sakta, Sermakówka, Siciarze, Skrzydlna, Słuchanki, Słuchany, Słuchany, Smolenie, Sroki, Stefany, Stóse, Stróża, Stysiówka, Szerszenie, Szlagi, Szlagówka, Ślimaki, Śliwówka, Świstaki, Tokarzówka, Tomery, Tracze, Trzopki, Trzopki, Turki, U Czarnego, U Polowego, Urbasie, Walczaki, Węgrzyny, Wielka Droga, Więcygóra, Wilczyce, Wilki, Wilkówka, Wisielnice, Wojtówka, Wola Skrzydlańska, Wróblówka, Wyrwichy, Za Działem, Za Górką, Za Ulicą, Zadziele, Zagroda, Zakopiec, Zalasek, Zaświercze, Zawady, Żaki
Gmina Mszana Dolna: Adamy, Aksamity, Antosze, Baniki, Baniki, Bańkówka, Barany, Bartosiówka, Bednarzówka, Bednarzówka, Biedaki, Biedaki, Bielaki, Bieńki, Bieńki, Biłkówka, Bobolówka, Bodziochy, Bogacze, Bolsęgi, Bołdony, Borki, Bożki, Bryje, Bryjówka, Brzanówka, Brzegi, Brzegi, Brzeżek, Budzyń, Bulaki, Bulaki, Bulaki Dolne, Burdziany, Butory, Buzdygówka, Capki, Ceklarze, Cerki, Chachatki, Chałupki, Chąsiówka, Chęcie, Chęciny, Cholewy, Chorągwiccy, Chrustki, Chrustki, Cieluchówka, Ciemniaki, Ciernie, Cierpiele, Cieże, Cygale, Czaple, Danaje, Dawce, Dawczaki, Derczaki, Do Adama, Do Babiarza, Do Barana, Do Bartoszka, Do Bolsęgi, Do Bydłonia, Do Chowańca, Do Cyrka, Do Czarnoty, Do Daniela, Do Dyzmy, Do Filipiaka, Do Gawrona, Do Grochala, Do Grzesiaka, Do Jakubiaka, Do Jędrzkowca, Do Juszczaka, Do Kani, Do Karczmarczyka, Do Kopcia, Do Kotarby, Do Kowala, Do Krupy, Do Krzysztofka, Do Kuca, Do Kurzawy, Do Lacha, Do Lipienia, Do Michalaka, Do Młyna, Do Moczugi, Do Mrożka, Do Muchy, Do Nawary, Do Niedośpiała, Do Owsianiaka, Do Piotra, Do Płoskonki, Do Podleśniaka, Do Sełusa, Do Siekacza, Do Stożka, Do Szarka, Do Szczepańskiego, Do Szczypki, Do Szewca, Do Widzisza, Do Woźniaka, Do Wróbla, Do Zagrzebniaka, Do Zgrzebniaka, Do Żądły, Drągi, Drągówka, Drobole, Dudy, Dudziki, Dudziki, Dwór, Dwór, Dział, Dziedziny, Dziedziny, Dziedziny, Dzirgonie, Dziurki, Farganusy, Fijasy, Fijasy, Filipy, Fligi, Florki, Folwark, Folwark, Folwark, Fornale, Fornale, Frankówka, Fudry, Gabory, Gargasy, Gazdy, Gliniki, Glisne, Gocałki, Gocały, Gołdyny, Gościeje, Górki, Górna Wieś, Górnie, Góry, Gronoszowa, Gruszkówka, Gryzy, Grzesiaki, Gucie, Guzary, Halczaki, Horniki, Hyrb, Jackowce, Jadamy, Jagodówka, Jamrozy, Janasy, Janie Niżne, Janie Wyżne, Janówka, Jantosze, Jantusiówka, Jańczury, Jasicówka, Jasionów, Jopki, Jurki, Kalety, Kalety, Karbowniki, Karczmisko, Karkulki, Kasina Dolna, Kasina Górna, Kasina Wielka, Kasinka Mała, Kazamaty, Kiczmale, Kiece, Klępówka, Klimki, Klimkówka, Klupki, Knapczyki, Knowy, Kocuby, Koczaje, Kołacze, Kołacze, Kołbony, Kołbony, Kopytki, Kopytki, Kordy, Kościelniówka, Kotówka, Koty, Kowalówka, Kozery, Koziołki, Kółkówka, Kózakówka, Krausy, Krągła Choina, Kroczaki, Krupciówka, Krupówka, Krupy, Krupy, Krystusy, Krzystki, Krzystki, Krzysztofy, Ksiki, Kubiki, Kubowicze Dolne, Kubowicze Górne, Kucharze, Kuczaje, Kuligi, Kulówka, Kunochy, Kuśnierze, Kuternogi, Lachówka, Lachy, Laskówka, Leśniaki, Lewki, Ligasy, Lipowa Wola, Liszki, Lubomierz, Ludwy, Lulki, Łabuzówka, Łabuzy, Łabuzy, Łabuzy, Łacne, Łaniaki, Łączki, Łążek, Łętowe, Łopuszne, Łostówka, Łukasze, Łysak, Machaje, Maczugówka, Majdówka, Majeranówka, Majerany, Majerówka, Malce, Marcaki, Marczaki, Mardauszówka, Marki, Marki, Marszałki, Mastki, Maślaki, Mazanka, Mazgaje, Miasto, Michalaki, Michory, Mikuły, Mirki, Mistarze, Miśki, Mizery, Młaka, Młynarze, Młyny, Moczarze, Morgi, Mrózczaki, Mrózki, Mszana Dolna, Mszana Górna, Muchówka, Murzyny, Muzykówka, Mysze, Myszoglądy, Na Łęgu, Nawarówka, Nawieśniaki, Niedojady, Niedośpiały, Nowa Wieś, Nowaki, Nowaki, Nowaki, Nowaki, Obłazy, Ogiele Dolne, Ogiele Górne, Olechy, Olszówka, Pajdy, Pajdziki, Palacze, Paliwody, Palkije, Paluszki, Pańskie, Pańskie, Paszki, Pawlaki, Pazdury, Perze, Pieczonka, Piekarczykówka, Piekarzówka, Pietry, Piszczki, Pizdury, Pizdury, Plebania, Podgrobla, Podgródek, Podlesie, Podlesie, Podlesie, Podłazie, Podświątkówka, Pokuta, Polaki, Potok, Prośki, Przymiarki, Przysłop, Przysłopek, Puciaki, Pulkówka, Puty, Pyrze, Raba Niżna, Rataje, Rażne, Rogi, Romasy, Rusiny, Rydzonie, Rymazówka, Rynek, Rzeki, Rzepki, Sabury, Sawały, Sąpki, Sentyrze, Siarki, Siemienie, Siewiory, Skalisne, Skalskie, Skiby, Skowronki, Skrzatki, Skwarczki, Słomka, Smreczniki, Snoza, Snozy, Sobczaki, Sochówka, Sołtysy, Spyrki, Stachury, Staniki, Stecki, Stróziki, Sukówka, Surmy, Sutory, Sutory, Sutory Górne, Szarki, Szczepaniaki, Szczypty, Szklanówka, Sztudry, Szymony, Szynaliki, Ścibory, Ściurki, Ślagi, Ślusarzówka, Śmieszki, Świątkówka, Talarki, Tatki, Terawa, Tobołówka, Toboły, Toboły, Tomery, Trybuły, Trybusy, Trzeciaki, Trzepaczki, Turonie, Tworki, U Kraski, Uchryny, Wadele, Wajdy, Waligóry, Warwasy, Warwasy, Wątory, Wcisły, Węglarze, Węglarze Dolne, Węglarze Górne, Widzisze Niżne, Wiklarze, Wilczaki, Witki, Włodarze, Wnękówka, Wojtasie, Wojtyczki, Wonioły, Wójciaki, Wójciki, Wójty, Wróble, Wrzecionki, Wsoły, Wydry, Wydry, Zadworze, Zagórki, Zagóry, Zagroda, Zagroda, Zagrody, Zagródcze, Zapotocze, Zarabie, Zarabie, Zarębki, Zawodzie, Zązki, Ziajkówka, Ziemianiny, Ziębiaki, Zięby, Złotniki, Złydachy, Zośki, Żabówka, Żaby, Żądłówka, Żury, Żyły
Gmina Myślenice: Babia Góra, Banowice, Baranówka, Betlejem, Bęczarka, Borzęta, Borzyny, Brzeg, Brzeg, Brzeg, Brzeżki, Budziaki, Bugaj, Bulina, Bysina, Chełm, Czarny Las, Dąbrowa, Dolne Przedmieście, Dół, Dół, Dół, Droginia, Dworskie, Dwór, Dział, Działy, Działy, Folwark, Gać, Gazdówka, Głogoczów, Gościniec, Góra, Góra, Góra, Górne Przedmieście, Granica, Granice, Grotówka, Grzebieniówka, Hołujówka, Janiówka, Jasienica, Jawornik, Jaworzna, Jochymówka, Kaniówka, Klępówka, Kmiecie, Kobylica, Końcawieś, Koperkówka, Kotoń, Kowalówka, Krupówka, Krzyszkowice, Kwintówka, Leśniakówka, Leśniczówka, Łęki, Maciągówka, Maliny, Morgi, Morusówka, Morycówka, Myślenice, Na Dział, Nowa Wieś, Nowa Wieś, Opydówka, Osieczany, Pałki, Panusiówka, Perówka, Piesaki, Piłogrzbiet, Pochoniówka, Pod Dębiną, Pod Kamiennikiem, Pod Kamiennikiem, Podgościniec, Podlesie, Podlesie, Polanka, Poręba, Poręby, Poręby, Potok, Przylesie, Przymiarek, Przymiarek, Psiary, Pustać, Radlanki, Rozumówka, Serwiniec, Setlówka, Sękówka, Skotnica, Skotnica, Stradom, Styrek, Syberia, Szwaby, Talagówka, Tarnówka, Tarnówka, Trzemeśnia, Tulej, Tulej, Tyrol, Wątorówka, Wilkówka, Wincentówka, Wołkówka, Wołówki, Wrzosy, Zagórzyniec, Zagroda, Zagrody, Zakościele, Zalas, Zamłynie, Zarabie, Zarabie, Zarębówka, Zasań, Zawada
Gmina Pcim: Balinkowa, Balowo, Bania, Bąkowo, Błachutówka, Bryle, Burtanowa, Bylicówka, Chabiedy, Chałupniki, Chorwatówka, Ciusiowo, Cupiny, Druzdały, Dyrdy, Dziadki, Dział, Działy, Dziubkowa, Firkowo, Folusznikówka, Gancarzówka, Gierczynowo, Godawówka, Gorylowo, Górniaki, Górzany, Grabkowo, Gracze, Gromkówka, Hajdamaki, Hajduki, Hodurkowo, Jamrozówka, Jaroszowo, Jaz, Jeleniowo, Jędrzejaki, Jobkowo, Kępa, Kęsoniowa, Klaklino, Klaklowo, Klimasy, Klubino, Klubowo, Koczury, Kolbiarze, Kolbówka, Kołki, Korzeniowscy, Kotoń, Kowalikowo, Kowalowa, Kowalowo, Kozakówka, Koźmice, Krawcy, Krzywice, Kubice, Kuce, Kucharze, Kudłacze, Kuligowo, Kumosiówka, Leksandrówka, Leśniczówka, Ligęzy, Łatasówka, Łopaty, Łysina, Łyżniaki, Madoń, Mała Gromada, Mała Sucha, Małe Ulmany, Marchówka, Marszałkówka, Marytowo, Mastele, Matlakówka, Mądrowo, Mentolowo, Miłogoszcz, Mirkówka, Mirochnowo, Mizerówka, Mleczkowo, Młynarczykówka, Moskalowo, Mosnowo, Niedźwiedziowo, Niwa, Nychówka, Obajtki, Olejarze, Orawinowo, Ornatówka, Pabiski, Pabisówka, Paszkówka, Pcim, Pieruniaki, Piszczki, Piszczkowo, Płaczkowo, Płoszczycowo, Pod Górą, Poddziele, Podłaty, Podoły, Protoszowo, Raźniaki, Rejestówka, Rogi, Rogowo, Sekułowo, Siódmowo, Skrzeczkowa, Słowikowo, Słowikówka, Solawy, Spyrowo, Sragówka, Stopkowo, Strączkowa, Stróża, Sufletowa, Swachtowo, Szewcówka, Szostkowo, Śliwiakówka, Średnia Sucha, Świątki, Tatowo, Trzebunia, Trzebunka, Tuptówka, Tyrpułowo, Uchacze, Wątorowo, Wielka Sucha, Wielkie Ulmany, Wierciakowo, Wincanty, Witkówka, Wnękowa, Woźnicowa, Wójcikowo, Wronowo, Zagroda, Zagroda, Zagrody Słoneczne, Zagrody Zapaczne, Zarabie, Zarębek Plebański, Zarębki, Ziębowo, Zięby, Żabowo Dolne, Żabowo Górne, Żołądkówka
Gmina Raciechowice: Bielany, Bigórzówka, Bojańczyce, Brzezie, Brzeziny, Bukownik, Burdak, Burdele, Czasław, Dąbie, Dąbrowy, Drogi, Dwór, Dział, Dział, Dzielce, Feledówka, Granice, Gruszów, Gruszówek, Kawec, Kobyle, Kolawy, Komorniki, Kopaliny, Krzemionki, Krzesławice, Krzyworzeka, Kwapinka, Kwasowice, Łazy, Łyskówka, Matrosie, Mierzeń, Międzydebrze, Międzylesie, Moczury, Mogiłki, Mogiłki, Nadedwór, Nalesie, Nalesie, Niwa, Olszyny, Padoły, Patelówka, Poddębina, Podgiełdzie, Podgóra, Podkamień, Podkamień, Podkawiec, Podlas, Podlubomierz, Podogród, Podybie, Poręba, Poznachowice Górne, Raciechowice, Równie, Rzeka, Rzeki, Rzeki, Sarnulki, Sawa, Sawa, Sosnowa, Spólniki, Talisówki, Tłoki, Wądolista, Widoma, Wierzchowina, Wierzysko, Wieża, Wolica, Wrzosy, Wzory, Zabrzegi, Zabrzegi, Zalesie, Zapac, Zarębki, Zarębki, Zawale, Zegartowice, Żerosławice
Gmina Wiśniowa: Bajerówka, Balice, Bąkówka, Bednarzówka, Berdechów, Blich, Bogaczówka, Browarzysko, Brzeg, Budy Różańskie, Bukowe Budy, Bukowina, Buniorówka, Burdelówka, Burdelówka, Capówka, Capówka, Chebdówka, Ciastoniówka, Cibówka, Ciepciówka, Cyganówka, Czernin, Doły, Dominikówka, Dominówka, Dół, Dół, Dół, Dół, Dół, Dół, Dół, Drabówka, Drożdżówka, Dudniacz, Dwór, Dyrdoszówka, Dyrdoszówka, Dziadkówka, Dział, Dział, Dział, Działek, Działy, Dzilik, Flakówka, Foszczkówka, Galejówka, Gary, Gazdówka, Glichów, Góra, Góra, Góra, Góra, Góra, Góry, Grabiny, Granice, Granice, Granice, Granice, Granice, Jamrozówka, Janiówka, Jaszczurowa, Jazowa, Judaszówka, Jurkówka, Kalembina, Kalisówka, Kaniówka, Kąty, Kluzówka, Kobielnik, Kolonia, Koło Cerkwi, Konieczniówka, Kośmidrówka, Kowalówka, Kozłówek, Kożuchów, Kretówki, Krosno, Krzysztorówka, Kucmówka, Kudłaczówka, Kurpielówka, Kusówka, Kuszówka, Lanckorona, Las, Leszczyny, Leśniakówka, Libiaszówka, Lipnik, Lisówka, Lisówka, Liwek, Łyskówka, Majdówka, Majdówka, Mały Las, Markówka, Markuszowa, Marolówka, Matejkówka, Matyjówka, Michalikówka, Młyn, Morajkówka, Murzynówka, Murzynówka, Murzynówka, Mutówka, Nawsie, Niebylec, Niebylec, Niewodna, Nowa Wieś, Nowiny, Obajtkówka, Obszary, Olejarzówka, Oleskówka, Oparówka, Pająkówka, Pałączki, Parylówka, Pasternik, Piasek, Pilchówka, Pisarzówka, Pniaki, Pod Gościńcem, Pod Lasem, Pod Lasem, Pod Lasem, Pod Lasem, Pod Młynem, Podgrodzisko, Podgrodzisko, Podjaworzyce, Podjaworzyce, Podlas, Podlesie, Podlesie, Podlesie, Podlesie, Polakówka, Ponikwa, Poznachowice Dolne, Półanki, Przylaski, Przylaskówka, Pstrągówka, Radoniówka, Rakówki, Rędzina, Rokoszówka, Różanka, Rykszawy, Rzeka, Rzeki, Rzeki, Rzeki, Rzeki, Rzeki, Siwiałkówka, Solarzówka, Stawiska, Stawiska, Sternalówka, Suktówka, Szufnarowa, Szynalówka, Śmiglówka, Środek, Świerczyna, Świrna, Tokarzowa, Tokarzówka, Tomerówka, Tomerówka, Tułkowice, Walasówka, Weszkówka, Węgierskie, Węglarzówka, Węglówka, Wielka Droga, Wierzbanowa, Wilki, Wilkówka, Wiśniowa, Wiśniowa, Wosiówka, Wytrząska, Za Górą, Za Górą, Za Krzyżem, Za Torem, Za Torem, Za Wodą, Zagórze, Zagroda, Zarzecze, Zawiszówka, Zwierzówka

Bydgoskie słowa. Sorg

Share

No pięknie. Ledwo Radio ESKA swoje bydgoskie słowa opublikowało, juz Gazeta Pomorska zachęca czytelników do quizowania na temat bydgostianów leksykalnych.

Słowa z gwary bydgoskiej

Czy warto? Zawsze warto sprawdzać, czy to, co my wiemy, jakoś się zgadza z tym, co o naszym języku wiedzą inni. Żeby mieć refleks i gdyby nie chcieli nam gdzieś podać galertu, poprosić o zimne nóżki lub odwrotnie.
Już początek quizu jest zacny, bo pytanie dotyczy bambrejewa, czyli… nie! żadnych podpowiedzi i spojlerów. Tu jest tylko inteligentny, mam nadzieję, komentarz dialektologa, a zabawa z bydgoskimi regionalizmami i gwaryzmami przeze mnie mącona nie będzie.

Bambrejewo

Po bambrejewie są jeszcze: badeje, glajda (z propozycjami: dziecko, kisiel, kapuśniak, niezdara), poruta, sorg, wiara, zebuć się (wśród propozycji „ubrać ubranie”), bombka (na stole), bryle, dekel (doceniamy twarde k), heksa, pecować.

Rola słowników. Co to jest sorg?

Wygląda na to, że w gusta dziennikarzy i bydgoszczan lubiących swój język utrafił najlepiej zbiór Mini-słownik gwary bydgoskiej z bloga Firtel bydgoski (22 XI 2012). To tam piszą blauły.
Na przykład wspomniane wyżej słowo sorg. Byłoby dobrze, gdyby udało się zapisać je jako element gwary, czyli w zdaniu, w kontekście. Dzisiejsze moje poszukiwania w Sieci i w książkach owocują marnie. Łatwiej znaleźć porady agrotechniczne dotyczące prosa i sorga, czyli zbóż, aniżeli przykład użycia. Wszystkich tworzących choćby kilkulinijkowe zbiory słów ciekawych, dawnych , nietypowych, gwarowych, wychodzących z użycia — proszę:
podawajcie przykłady, pokażcie funkcjonowanie wyrazu w zdaniu. Bo nie wiemy teraz na przykład, czy ktoś się pozbył sorgu czy sorga? Łatwo psioczyć na germanizmy (die Sorge), ale mechanizmy ich adaptacji w słowiańskich dialektach to rzecz bardzo interesująca. Tymczasem bez przykładów użyć trzeba będzie uznać wyraz sorg za poświadczony w zasadzie jednostkowo i niepewnie, bo przepisanie z jednego słowniczka do drugiego albo wstawienie do quizu nie zapewnia wyrazowi wiarygodności. Może zdenerwować tych, co po bydgosku wciąż umieją i lubią mówić, a zdezorientować tych, którzy by się chcieli rzetelnie czegoś dowiedzieć.

Szukam dowodów na istnienie słowa SORG w Bydgoszczy, a nie tylko w quizach. napisz[at]dialektologia.pl