Gwara reliktem czasów biedy?

Share

Rozmaicie się mówi o tym, że gwary zanikają. Jednym z powodów, obok różnie rozumianych przemian cywilizacyjnych, bywa też smutek i wstyd, które przytłaczają nieraz pamięć. Smutek, że mowa rodziców i dziadków, mowa dzieciństwa, to dla starszych pokoleń pozostałość czasu ubóstwa  wynikającej z niego goryczy, poczucia zmarnowanych szans.

Może ja to źle odczytuję. W takim razie wyjaśnię, że zacząłem snuć taką refleksję, gdy się dowiedziałem, że w Starym Sączu 10 czerwca 2016 r., w przeddzień Zjazdu Sądeczan, odbyło się ciekawe spotkanie, na którym osoby znane i poważane, z niekwestionowanymi dokonaniami w różnych dziedzinach życia — medycynie, biznesie, administracji — dzieliły się swymi przemyśleniami i odpowiadały na wnikliwe pytania. Jak informuje serwis Sądeczanin.info, wypowiedział się także dr Zenon Szewczyk, autor Słownika gwary Lachów Sądeckich:

językoznawca, radny powiatowy i autor „Słownika Gwary Lachów Sądeckich” opowiadał, jak przez 30 lat zbierał materiały do liczącego 900 stron słownika, zapisując zasłyszane słówka gwarowe na małych karteczkach. W końcu pudła z fiszkami na strychu zaatakowały myszy i wtedy uznał, że albo je wyda drukiem, albo wygrają myszy. Panu Zenonowi nie jest żal odchodzącego świata Lachów Sądeckich, bo to był biedny świat.  
— Ziemniaki z kapustą  to był codzienny posiłek, chleb był już pewnym rarytasem, więc czego żałować? – pytał autor „Kuchni Lachów Sądeckich”.

To bardzo ważne wyznanie. Nie miejsce tutaj na wymądrzanie się i pouczanie. Dobrze, że chłopska nędza się skończyła. Nie znaczy to, że jest łatwo i idyllicznie. Można tylko tyle dodać, jednak nieco polemicznie, że niektórzy przetrawili to w sobie (albo nie) i uznali, że świat się zmienił, ale gdyby tradycja obecna w mowie, stroju, śpiewie, tańcu, rodzinności i obrzędach miały zaniknąć, to stałaby się jakaś szkoda. Że to, co dawne, może być przedmiotem dumy.
Gdy ludzie z Podegrodzia byli teraz w Rzymie na kanonizacji swojego rodaka, ojca Stanisława Papczyńskiego, zarówno oni sami, jak i pozostali uczestnicy mogli stwierdzić, że właśnie ten strój wyróżnia podegrodzoków, tak, z całego świata. Więc to chyba jest wartość?

Podegrodzie w Rzymie, 5 czerwca 2016 Fot. ze strony: www.gok-podegrodzie.net
Podegrodzie w Rzymie, 5 czerwca 2016
Fot. ze strony: www.gok-podegrodzie.net

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *