Archiwa kategorii: Kociewie

Zapis o ochronie gwar — trochę martwy, trochę nieadekwatny

Share

Nie uprawia się tu żadnych agitacji politycznych, ale ustawa jest aktem politycznym, a ja mam ochotę ją skomentować.
Podczas kongresu kociewskich regionalistów okazało się, że lepiej być w Polsce mniejszością narodową, etniczną lub członkiem społeczności posługującej się językiem regionalnym (Kaszubi), bo wtedy z innego ministerstwa dostaje się pieniądze i wsparcie na rozwój rodzimej kultury, w tym języka i piśmiennictwa.
Gdy się jest społecznością posługującą się „zwykłą” gwarą, jak Kociewiacy, to jest gorzej.

Regionaliści z Kociewia, Kurpiów i Borów Tucholskich narzekają na brak systemowego wsparcia w ochronie ich regionalizmów i gwar. W październiku 2014 roku, podczas spotkania w Maleninie (gm. Tczew), powstała wspólna rezolucja w tej sprawie. Zgłoszonym w niej problemom poświęcono posiedzenie senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu. – Własnymi siłami nie jesteśmy w stanie skutecznie przeciwdziałać zanikowi regionalizmów językowych i gwar oraz chronić naszej kulturowej tradycji – czytamy w dokumencie. Autorzy rezolucji apelują o wzmocnienie ustawowego zapisu o ochronie regionalizmów i gwar. Chcą też, aby każdy uczeń miał możliwość poznania gwary podczas nauki. Aby otrzymać na to wsparcie finansowe, trzeba się jednak najpierw znaleźć w gronie mniejszości objętych ustawą z 2005 r. (dziennikbaltycki.pl)
Jeszcze inaczej jest na Górnym Śląsku, o którym dość często się tu pisze.
Tam bowiem wiele osób jest „zmęczonych” kwalifikowaniem ich mowy jako gwary. Uważają, że to pojęcie nieadekwatne i deprecjonujące.
Ja bym proponował mimo wszystko nie obrażać się na taką kwalifikację, ale jeśli pojawia się poczucie pewnej jałowości, żądać najpierw stosowania aktualnie obowiązującego prawa. Ale o tym może gdzie indziej i kiedy indziej.

Konferencja naukowa: Gwara i tekst

Share
Wydział Polonistyki UJ Katedra Historii Języka i Dialektologii WP UJ

Program konferencji

GWARA I TEKST

Kraków, 27-28 września 2013 r.

27   września (piątek)

9.0-                         10.00 – Rejestracja uczestników, hol przed Librarią, Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1. piętro, ul. Jagiellońska 15

Libraria, Collegium Maius UJ – obrady plenarne, godz. 10.00-13.30

Otwarcie konferencji

Wystąpienie Dziekana Wydziału Polonistyki prof. dr hab. Renaty Przybylskiej

Obrady plenarne

Prof. dr hab. Halina Pelcowa (UMCS), Tekst gwarowy – oral history w perspektywie etnolingwistycznej Doc. Elena Syanova (Rosyjska Akademia Nauk, Sankt Petersburg), Ethnic identity of Russian-Ukrainian dialect speakers in Voronezh region

Prof. dr hab. Halina Kurek (UJ), Tożsamość kulturowa polskiej wsi w epoce globalizacji i przemian społeczno-ekonomicznych

Dyskusja 11.45-12.00 – przerwa na kawę

Dr hab. Jerzy Sierociuk, prof. UAM (UAM), Gwara jako język/mowa środowiska oralnego

Prof. dr hab. Halina Karaś (UW), O reprezentatywności tekstów gwarowych – podstawy planowanego

Korpusu Gwar Polskich

Prof. dr hab. Janina Labocha (UJ), Pamięć i zapomnienie w narracji autobiograficznej

Dyskusja

Libraria – koncert Moniki Makowskiej (skrzypce) i Jana Oberbeka (gitara klasyczna), godz. 13.30-14.00

Bankiet – godz. 19.30

 

OBRADY W SEKCJACH

godz. 15.00-19.00

Sekcja A (ul. Grodzka 64, s. 06)

Dr hab. Maria Pająkowska-Kensik, prof. UKW (UKW), Gwara kociewska we współczesnych tekstach Pomeranii

dr hab. Maciej Mączyński, prof. UP (UP, Kraków), Gwara podhalańska z perspektywy miłośników Tatr Dr Zofia Kubiszyn-Mędrala (UJ), Ludowy tekst artystyczny jako źródło poznania gwar (na przykładzie „ Wesela hoczoskiego… ”)

Dr Anna Mlekodaj (PPWSZ, Nowy Targ), „Gwarom sie nie ino godo”. O potencjale literackim gwary podhalańskiej

Mgr Michał Przywara (Uniwersytet Ostrawski, Czechy), Twórczość gwarowa we współczesnej literaturze Śląska Cieszyńskiego

Dyskusja

17.0-                        17.20            – przerwa na kawę

Dr Monika Kresa (UW), Między kiczem a autentyzmem – stylizacja na gwary podlaskie w serialu „Blondynka” (reż. Maciej Gronowski)

Mgr Ilona Gumowska (UMCS), Gwara w reklamie – sposoby i funkcje wykorzystania gwary w tekstach reklamowych

Mgr Joanna Kulczyńska (UJ), O tym jak się „ słonko tyrtoli ”. Gwara sandomierska w poezji Stanisława Młodożeńca

Mgr Katarzyna Staniszewska-Kogut (UP, Kraków), Wiersze Józefa Gary jako wilamowicki tekst gwarowy

Dyskusja

Sekcja B (u. Grodzka 64, s. 302)

Dr Tomasz Kurdyła (UJ), Style czy odmiany polszczyzny ludowej?

Dr Małgorzata Frąckiewicz (UwB), Charakterystyczne cechy gwary łomżyńskiej jako świadectwo języka mówionego różnych pokoleń mieszkańców Łomży i okolic

Mgr Anna Łucarz (UKW), Jo, tera je fertich masakra – gwara kociewska wczoraj i dziś

Doc. Наталія Хібеба (Lwowski Narodowy Uniwersytet im. Iwana Franki), Диференціація назв наречених

відповідно до етапів у текстах про весілля на Бойківщині

Dr Anna Piechnik-Dębiec (UJ), Gwara w języku prasy lokalnej (na przykładzie „ Głosiciela”)

Dyskusja

17.0-                        17.20            – przerwa na kawę

Mgr Ирина Бакланова (Rosyjska Akademia Nauk, Sankt Petersburg), Особенности номинации женских украшений в севернорусских говорах

Dr Justyna Garczyńska (UW), Analiza akustyczna samogłosek w gwarze kurpiowskiej

Mgr Katarzyna Potępa (UJ), Realizacja zmiennej (a) w polszczyźnie mówionej inteligencji wiejskiej (na

przykładzie Podola-Górowej k. Gródka nad Dunajcem)

Mgr Ewa Leśniak (UP, Kraków), Powiedzenia i przysłowia gwarowe we wsi Przyszowa funkcjonujące do dziś

Dyskusja

 

28    września (sobota) OBRADY W SEKCJACH godz. 9.00-11.30 Sekcja A (ul. Grodzka 64, s. 06)

Dr hab. Dorota K. Rembiszewska, prof. IS PAN (IS PAN, Warszawa), Wielojęzyczność i wielokulturowość w słownikach gwarowych z obszaru pogranicza polsko-wschodniosłowiańsko-litewskiego Dr Jan Fellerer (Uniwersytet Oksfordzki), Miejska gwara lwowska do 1914 roku – źródła i problemy badawcze

Dr Katarzyna Czarnecka (IJP PAN, Warszawa), Tekst literacki jako źródło informacji o nieistniejącej już gwarze kresowej (Andrzej Mularczyk, „ Każdy żyje jak umie ”)

Mgr Oksana Zakhutska (UW), mgr Ludmiła Januszewska (IJP PAN, Warszawa), Osobliwości stylistyczne polszczyzny mówionej na Ukrainie za Zbruczem (na przykładzie polszczyzny szlacheckiej i chłopskiej wybranych wsi)

Mgr Beata Bednarova (Uniwersytet Ostrawski, Czechy), Dialekt polski na Syberii

Mgr Ekaterina Popova (Uniwersytet Ostrawski, Czechy), Polskie gwary Syberii: gwara mieszkańców

polskojęzycznych wsi w Buriacji i Chakasji

Dyskusja 11.00-11.30    – przerwa na kawę Sekcja B (ul. Grodzka 64, s. 09)

Dr Maciej Rak (UJ), Tekst gwarowy w świetle statystyki leksykalnej (na materiale podhalańskim)

Dr Beata Ziajka (IJP PAN, Kraków), Konceptualizacja dziecka w języku mówionym mieszkańców wsi Dr Iwona Bielińska-Gardziel (IS PAN, Warszawa), Polskie gwarowe nazwy rodzinne w ustnych relacjach o rodzinie i słownikach gwarowych

Dr Monika Buława (IJP PAN, Kraków), Zagadnienia aksjolingwistyczne w dialektologii – stan i perspektywy badań

Mgr Tomasz Jelonek (UJ), Miejsce i funkcja mikrotoponimów w polszczyźnie mówionej mieszkańców wsi (na przykładzie mikrotoponimii Truskolas i wsi okolicznych w powiecie kłobuckim)

Dyskusja 11.00-11.30    – przerwa na kawę Sekcja C (ul. Grodzka 64, s. 302)

Doc. Ганна Дидик-Меуш (Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Lwów), Писемні тексти періоду ранньомодерної України і мовний портрет їх авторів

Dr Maria Trawińska (IS PAN, Poznań), Cechy gwarowe w świetle kursywy gotyckiej

Dr Błażej Osowski (UAM), Wielkopolskie słownictwo gwarowe w kontekście historycznym

Mgr Konrad K. Szamryk (UwB), Północnopolska leksyka gwarowa w XVIII-wiecznych kazaniach

Krzysztofa Kluka

Dr Justyna Kobus (UAM), Opis statyczny czy dynamiczny fleksji gwarowej – rekonesans badawczy

Dyskusja

11.0-                        11.30 – przerwa na kawę

 

OBRADY PLENARNE – ul. Grodzka 64, s. 06

godz. 11.30-14.00

 

Prof. dr hab. Józef Kąś (UJ), Gwara w słowniku gwarowym

Doc. Наталя Хобзей (Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Lwów), Текст як ілюстрація діалектного словника

Doc. Тетяна Ястремська (Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Lwów), Текст як джерело дослідження діалектної системи

Prof. dr hab. Bogusław Wyderka (UO), Problemy teoretyczne współczesnej dialektologii Dr hab. Kazimierz Sikora (UJ), Incipit w dialogicznym tekście gwarowym

Dyskusja

 

Podsumowanie konferencji (dr hab. Kazimierz Sikora, dr Maciej Rak)

 

 

 

Źródło: http://www.dialektologia.polonistyka.uj.edu.pl/documents/4995923/bf295e6e-5757-451a-b002-36102d8dd7ed