Archiwa kategorii: Fleksja

W Radiu Kraków tyż o dialektologii

Share



A to ci siurpryza! Idzie człowiek do radia, a tu go filmują. Następnym razem będę miał minę poważniejszą. O gwarze krakowskiej i przejawach krakowskości, małopolskości, a może i prawiecznej wiślańskości w mowie mieszkańców Krakowa.
To pisałem ja, Małopolanin północny, ale z rodzinną tradycją językową ludu księstwa krakowskiego i sandomierskiego.

Sabałowe Bajania po raz pięćdziesiąty

Share

Wypadałoby zacząć od rozważenia kwestii związków między dialektami a folklorem prezentowanym na scenie i szerzej — folkloryzmem, ruchem folklorystycznym, folkiem, postfolkiem… Ale idzie też czasem o to, że wartością jest spotkanie z ludźmi, którzy żyją swoją kulturą, podtrzymują tradycję nie przez panele dyskusyjne, ale przez zakładanie stroju, uczenie dzieci śpiewu, grania, tańczenia i przez gádanie do nik po nasemu.

Zatem: odnotowuję, że działa bardzo ciekawa, ładna i przejrzysta strona sabalowebajania.pl, a na niej informacje o wydarzeniu, historii bukowiańskich spotkań i praktyczne informacje. Rezerwujemy sobie od 10 do 14 (i dłużej) czas na Bukowinę.
Jest czas na pośmianie się, posłuchanie muzyki, a znakomici gawędziarze, ogólnokrajowa czołówka, umieją wykreować niepowtarzalną atmosferę. Przykład: mroczny świat Gór Świętokrzyskich, gdzie ludzkie namiętności prowadzą do zbrodni z użyciem noża, przez niektórych scyzorykiem zwanego, a diobły czyhają na ludzkie dusze.

Ewa Siudajewska z Bęczkowa w gminie Górno pow. kielecki, w Górach Świętokrzyskich, opowiada o Owcárcyku, Filipku, diobłach spod Łysicy i zakletych piniodzach.
Bukowina Tatrzańska, 16 sierpnia 2014 r.


Komentarz językowy: w tym bogatym tekście występują północnomałopolskie (świętokrzyskie) cechy gwarowe, w tym zdenazalizowane odpowiedniki ogólnopolskich ę ą. Wątpliwości budzi końcówka -e w wyrażeniu przyimkowym pu Łysice. Przyimek pu ‘ku’ łączy się bowiem z celownikiem, a –e jest tu końcówką dopełniacza rzeczowników żeńskich (historycznie) miękkich. W znanej opowieści o tym, jak chłopy z Sulisławic ocaliły Matkę Boską, potwierdza to forma pu Stasowu ‘w stronę Staszowa’. Co więcej, w Suchedniowie odbywają się konkursy pt. Chodźta bosso pu Łysicy. Spróbuję to przedyskutować z bęczkowianami.