Miesięczne archiwum: Lipiec 2017

Byśki na Kurpiach i w Grecji starożytnej

Share

Tak się zastanawiam, przy okazji lektur różnych, czy kurpiowskie byśki, czyli byczki, wg Wikipedii

Byśki (stworzunka) – dawne obrzędowe pieczywo noworoczne, znane na Kurpiach, Warmii, Podlasiu i Mazurach. Miało kształt zwierząt (hodowlanych i dzikich), niekiedy także laleczek, drabinek, pierścieni itp.
Byśki pieczono w wigilię Nowego Roku i święta Trzech Króli. Stawiano je na parapecie okna lub domowym ołtarzyku, czasem rozdawano także dzieciom jako smakołyk. Według tradycji miały przynosić pomyślność w hodowli oraz zapewniać zdrowie, powodzenie i pomyślność w nowym roku. Sczerstwiałe kruszono, dodając do paszy dla zwierząt.

…skoro stawiano je nawet na ołtarzyku, wypiekano z okazji święta, skoro uznawano, że ich upieczenie może mieć związek z łaskami, to może owe kurpiowskie byśki mają związek ze starogreckimi ciasteczkami βοῦς ἕβδομος, które zastępowały zwierzęta składane w krwawej ofierze?

Byśki w trakcie powstawania. Źródło: Pismo Folkowe: http://pismofolkowe.pl/numer/116-117

Bardzo by mnie ciekawił głos etnologów, antropologów, religioznawców. Może ktoś już dawno o tym napisał, tylko dialektolog nie doczytał, a nawet nie bardzo wie, gdzie to sprawdzać. Przypadkowe podobieństwo czy typologiczna wspólnota zachowań?